IEA: Petrol yatırımları üçüncü yıl üst üste düşecek

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol proje yatırımlarının 2026'da üst üste üçüncü kez gerilemesini ve petrol harcamalarının daha yüksek fiyatlara rağmen 500 milyar doların altına inmesini bekliyor. IEA'nın perşembe günü yayımlanan Dünya Enerji Yatırımları raporuna göre, Orta Doğu çatışmasının yarattığı arz şoku yatırım önceliklerini yeni ticaret yollarına ve alternatif enerji kaynaklarına kaydırıyor. ABD ile İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasıyla petrol piyasaları ciddi dalgalanma yaşadı. Dünya deniz yoluyla taşınan ham petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki aksama, birçok bölgede fiyat sıçramalarına ve arz sıkışıklığına yol açtı. Bu gelişme, şirketler ve ülkelerin enerji yatırım stratejilerini yeniden düşünmesine neden oldu. IEA Başkanı Fatih Birol, dünyanın şimdiye kadar karşılaştığı en büyük enerji güvenliği krizinin ortasında olunduğunu belirterek, bunun yatırım stratejilerini küresel ölçekte yeniden şekillendireceğini söyledi. Birol, hem üretici hem de tüketici ülkelerde ticaret yolları ve enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabalarının hızlandığını ifade etti. Rapora göre toplam enerji yatırımlarının 2026'da hafif artışla 3,4 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor. Harcamaların büyük bölümünün elektrik şebekeleri, depolama, düşük emisyonlu yakıtlar, nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklar ve elektrifikasyona yönelmesi öngörülüyor. Yakıt ithalatçısı ülkeler ise enerji kaynaklarını kendi sınırları içinde geliştirmeye yöneliyor. Bu arayışta yenilenebilir enerji, nükleer ve kömür öne çıkıyor. Doğalgaz yatırımlarının ise başta ABD ve Katar'daki yeni LNG ihracat projelerinin desteğiyle 330 milyar dolara yükselerek son on yılın en yüksek seviyesine çıkması bekleniyor. Orta Doğu'da savaşın ihracat gelirlerini azalttığı ve Hürmüz Boğazı'nın güvenilirliğine duyulan güvenin derinden sarsılması nedeniyle yeni ihracat rotalarının arandığı belirtiliyor. Ayrıca hasar gören tesislerin onarımı için gerekecek on milyarlarca dolarlık harcamanın, diğer bölgelerde altyapı ve enerji projelerine finansman sağlayan dış sermaye akışını azaltabileceği ifade ediliyor.