Nvidia skandalı Kongre'ye taşındı: ABD Ticaret Bakanı Lutnick ifade vermeyi kabul etti

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen bir kadınla ilişki yaşadığı iddialarının ardından gündeme gelen ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle Kongre'de ifade vermeyi kabul etti. Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin baskısıyla alınan karar kapsamında Lutnick'in 10 Aralık'ta Senato Bankacılık Komitesinin kamuya açık oturumuna katılması istendi. Huang ise 3 Aralık'ta ifade vermeye çağrıldı. NBC News'in haberine göre, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang hakkındaki iddiaların yarattığı ulusal güvenlik tartışmaları kapsamında Kongre üyelerinin sorularını yanıtlamayı kabul etti. Lutnick'in sözcüsü Kristen Eichamer, yaptığı açıklamada, "Bakan Lutnick, Senato Bankacılık Komitesinin sorularını yanıtlamak üzere gönüllü olarak komite önüne çıkmayı kabul etti" dedi. Karar, Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Tim Scott'ın perşembe günü Lutnick ve Huang'a ayrı ayrı mektup göndererek ifade vermelerini istemesinin ardından geldi. Kongre, Çin'e yönelik çip ihracatını sorgulayacak Senatör Scott, Lutnick'e gönderdiği mektupta, Nvidia ve Ticaret Bakanlığının rolüne ilişkin son haberlerin ulusal güvenlik endişeleri yarattığını belirterek bakanı kamuya açık bir oturumda ifade vermeye çağırdı. Scott, ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kontrol düzenlemelerinin hazırlanması ve uygulanmasındaki merkezi rolüne dikkat çekerek, Lutnick'in vereceği ifadenin Kongrenin denetim faaliyetleri açısından kritik olduğunu vurguladı. Kongre üyeleri, özellikle Çin'e gelişmiş yapay zeka çiplerinin ihracatına yönelik kısıtlamaların gevşetilip gevşetilmediğini ve mevcut düzenlemelerdeki boşlukları sorguluyor. Demokrat Senatör Richard Blumenthal, Lutnick'in gönüllü olarak ifade vermesi gerektiğini belirterek aksi durumda resmi çağrı yapılabileceği uyarısında bulundu. Blumenthal, yanıt aradığı temel sorulardan birinin ihracat kontrollerinin gevşetilip gevşetilmediği olduğunu söyledi. Cumhuriyetçiler ve Demokratlardan ortak baskı Cumhuriyetçi Senatör Jim Banks, Fox News'e yaptığı açıklamada Lutnick'in mümkün olan en kısa sürede Kongre'de ifade vermesini istedi. Banks, Çin'e ihracatı yasaklanmış olabilecek çiplerin gönderildiğine ilişkin endişeleri bulunduğunu belirterek, son bir yılda yaşanan gelişmeler hakkında her iki partinin de soruları olduğunu ifade etti. Cumhuriyetçi Senatör Kevin Cramer da Lutnick'in Kongre'de ifade vermesi gerektiğini söyledi. Demokrat Senatör Elizabeth Warren ise Ticaret Bakanlığının ihracat kontrollerindeki boşlukları neden kapatmadığının açıklanmasını istedi. Warren, ABD'nin ileri teknolojilerinin Çin'in askeri kapasitesini güçlendirmek için kullanılmasının önlenmesi gerektiğini vurguladı. Huang'a Çin istihbaratı bağlantısı iddiaları hakkında sorular yöneltilecek Jensen Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla evlilik dışı ilişki yaşadığına yönelik haberlerin ardından 12 Kasım Perşembe günü Nvidia CEO'luğundan istifa etmişti. Söz konusu iddialar, Nvidia'nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çinli şirketler tarafından yasa dışı yollarla temin edilmiş veya kullanılmış olabileceğine ilişkin endişeleri artırdı. Nvidia ise ABD'nin ihracat yasalarına uyduğunu açıkladı. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Brian Mast, Huang'ın milletvekillerine bilgi vermeyi kabul ettiğini bildirdi. Mast, Huang'a gönderdiği yeni mektupta, 1 Aralık'ta kapalı kapılar ardında ve tutanak altına alınacak bir görüşmeye katılmasını istedi. Huang'ın cuma akşamına kadar görüşmeyi teyit etmemesi halinde resmi çağrı çıkarılacağı belirtildi. Beyaz Saray'dan Lutnick'e destek Kongre'de hem Cumhuriyetçilerden hem de Demokratlardan gelen eleştirilere karşın Beyaz Saray, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e desteğini açıkladı. Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın Lutnick'e ve görevini yerine getirme kapasitesine güveninin tam olduğu belirtildi. Huang'ın ise geçmişte Lutnick'in ABD'nin yapay zeka alanındaki liderliğini güçlendirme çabalarını övdüğü hatırlatıldı. Huang, Eylül 2025'te Lutnick ile katıldığı bir Nvidia etkinliğinde, "Howard, yönetimde en çok görüştüğüm kişi. Teknolojiye hâkim ve sektörü hızla öğreniyor" ifadelerini kullanmıştı. Kongre'de üç kritik tarih gündemde Kongre'nin inceleme sürecinde Huang'ın 1 Aralık'ta Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesine kapalı oturumda bilgi vermesi talep edilirken, Senato Bankacılık Komitesi Huang'ı 3 Aralık'ta, Lutnick'i ise 10 Aralık'ta ifade vermeye çağırdı. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise soruşturmanın aralık ayına bırakılmaması gerektiğini savunarak Lutnick'in Şükran Günü tatilinden önce Kongre'ye gelmesini istedi. Öte yandan Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesinin üç üst düzey Demokrat üyesi de Lutnick'ten, Trump yönetiminin gelişmiş yapay zeka çiplerinin ihracatına verdiği onaylar ve Huang hakkındaki Çin istihbaratı bağlantısı iddiaları konusunda açıklama talep etti.