İran'dan ABD'ye yaptırım resti

İran, ABD'nin genişlettiği ekonomik yaptırımlara misilleme sözü verirken, Washington'ın Tahran'ın ekonomik bağlantılarını kesmeyi amaçlayan baskısına büyük ticaret ortaklarının direnmesini beklediğini açıkladı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü yeni önlemleri duyurarak İran ile ticareti sürdüren ülke ve şirketlerin dolar bazlı finansal sistemin dışında bırakılma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Ancak Bessent, en ağır yaptırımları devreye sokmadı; hedef alınacak ülkeleri ve yaptırımların ne zaman yürürlüğe gireceğini açıklamadı. ABD Hazine Bakanlığı 60 kişi, kuruluş ve gemiye yeni yaptırım getirirken, İran'ın petrol ticaretini kolaylaştırdığı düşünülen Çinli finans kuruluşları listeye alınmadı. İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh, yaptırım açıklamasının ardından, "ABD yaptırımlarına tamamen hazırız" dedi. Madanizadeh, ülkesinin yalnızca savunmada kalmayacağını belirterek İran'ın karşılık verecek araçlara sahip olduğunu söyledi. Madanizadeh ayrıca Çin ve Rusya'nın ABD önlemlerini kabul etmediğini, başka ülkelerin de Washington'ın baskısına direnmesini beklediğini ifade etti. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Tuğgeneral Hossein Mohebbi ise İran'ın altyapısının tehdit edilmesi halinde ABD'nin hayati çıkarlarına ve enerji geçiş noktalarına ağır darbeler indirileceğini söyledi. İran, yaptırımlar açıklanmadan önce ABD'nin yeni ekonomik önlemlerine karşı askeri karşılık verilebileceği ve Körfez'den petrol ihracatının daha da azaltılabileceği uyarısında bulunmuştu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasının üzerinden yaklaşık 6 ay geçerken taraflar haftalardır büyük çaplı saldırılar düzenlemese de savaşta diplomatik çözüm işareti görülmüyor. İran, konvansiyonel askeri kapasitesinin önemli bölümünü kaybetmesine rağmen Körfez ülkelerini ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankerlerini tehdit edebilecek füze ve insansız hava aracı kapasitesini koruyor. Pazartesi günkü açıklamalara rağmen petrol fiyatları varil başına 2 doların üzerinde geriledi. Piyasalarda ise Orta Doğu'dan kaynaklanabilecek yeni arz kesintileri riski izlenmeye devam ediyor. Bessent, İran ile ticaret yapan ülkelere neden hemen yaptırım uygulanmadığı sorusuna, küresel finans sisteminde şok yaratmak istemediklerini belirterek ülkeler ve şirketlere İran ile bağlarını kesmeleri için zaman tanınacağını söyledi. Çin, uzun süredir İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor. Ancak ABD'nin temmuz ortasında İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden başlatmasının ardından İran'dan Çin'e petrol akışı zaten gerilemiş durumda. Bessent, Çin bankalarına ilişkin soruya ise "ABD yaptırımlarının erişiminin üzerinde hiç kimsenin bulunmadığını açıkça ortaya koymak istiyoruz" yanıtını verdi. Çin Dışişleri Bakanlığı, yaptırım ve baskı politikasının çözüm sağlamayacağını bildirirken Pekin'in Çin'in çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir de pazartesi günü Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ile görüştü. Pezeshkian, ABD'nin İran ile ilişkilerinde kullandığı dili ve yaklaşımı değiştirmesi gerektiğini, baskı ve zorlamaya dayalı politikanın süreci daha da karmaşıklaştıracağını söyledi.