Almanya'da sosyal devletin yükü ağırlaşıyor

Almanya'da sosyal harcamalar, yaşlanan nüfusun sağlık, bakım ve emeklilik sistemleri üzerindeki baskısıyla rekor seviyelere ulaştı. Ifo Enstitüsü'nün 1992-2024 dönemini kapsayan çalışmasını 2025 verileriyle güncellediği analize göre, Almanya'nın sosyal bütçesi 1992-2025 döneminde fiyat etkilerinden arındırılmış olarak yaklaşık yüzde 70 büyüdü. Yaşlılık ve hastalıkla bağlantılı harcamalar 2025'te toplam sosyal harcamaların yaklaşık yüzde 70'ini oluşturdu. Bu iki kalem aynı zamanda 1992'den bu yana sosyal harcamalarda gerçekleşen reel artışın yüzde 80'den fazlasından sorumlu oldu. Sosyal bütçenin milli gelire oranı yüzde 32 ile rekor kırdı Sosyal harcamalardaki yükseliş özellikle son yıllarda hızlandı. Ifo'nun hesaplamasına göre, fiyat etkilerinden arındırılmış sosyal harcamalar 2019-2025 döneminde yüzde 11,5, yani 104 milyar euro arttı. Aynı dönemde sosyal bütçenin GSYH içindeki payı yüzde 29,6'dan yüzde 32'ye çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Ifo araştırmacısı Emilie Hoeslinger, sosyal bütçenin GSYH'den daha hızlı büyüdüğünü belirterek, Alman ekonomisindeki zayıf büyümenin de sosyal harcamaların milli gelire oranındaki yükselişi hızlandırdığını ifade etti. Harcamalardaki temel baskı yaşlanan nüfustan Ifo, gelişmenin arkasındaki en önemli yapısal maliyet unsurunun demografik değişim olduğuna dikkat çekti. Yaşlanan nüfusun özellikle sağlık ve bakım giderlerini yükselttiği, federal bütçeden emeklilik sistemine yapılan ödemelerin de maliyet baskısını artırdığı belirtildi. Analize göre vergi gelirleriyle finanse edilen temel gelir desteği ve çocuk parası gibi teşvik ve sosyal yardım sistemlerinin toplam sosyal bütçedeki payı yüzde 20'nin biraz altında bulunuyor. Buna karşılık sosyal harcamaların büyük bölümünün yaşlılık ve sağlıkla bağlantılı alanlarda yoğunlaşması, sosyal devletin finansman yükünün kuşaklar arasındaki dağılımını giderek daha fazla değiştiriyor. Ifo, demografik dönüşümün sosyal devlet üzerindeki yapısal baskıyı artırmasına karşın, sosyal harcamaların ekonomik kriz dönemlerinde otomatik istikrar sağlayıcı işlev gördüğüne de dikkat çekti. Böylece gelir ve istihdamdaki kayıpların hanehalkları üzerindeki etkisinin sosyal transferler aracılığıyla kısmen sınırlandığı belirtildi.