Otomotivde sert fren: Üretim ve ihracat adedi geriledi

Türkiye otomotiv sanayisinde 2026 yılının ilk 7 ayında üretim, ihracat adedi ve iç pazarda gerileme yaşandı. Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) ocak-temmuz dönemi verilerine göre toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8,1 azalarak 834 bin 957 adetten 767 bin 216 adede indi. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 18,6'ya ulaştı ve üretim 521 bin 447 adetten 424 bin 667 adede geriledi. Traktör üretimi de dahil edildiğinde yılın ilk 7 ayındaki toplam üretim 779 bin 338 adet olarak gerçekleşti. Temmuz ayı verileri üretimdeki daralmanın daha belirgin olduğuna işaret etti. Toplam otomotiv üretimi temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,2 düşerek 128 bin 422 adetten 103 bin 817 adede geriledi. Otomobil üretimi ise yüzde 31,8 azalışla 83 bin 246 adetten 56 bin 187 adede indi. Ticari araç üretimi yüzde 9 arttı Toplam ve otomobil üretimindeki düşüşe karşılık ticari araç grubunda üretim artışı kaydedildi. Yılın ilk 7 ayında ticari araç üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 yükseldi. Hafif ticari araç üretimindeki artış yüzde 10, ağır ticari araç grubundaki yükseliş ise yüzde 4 oldu. Otomotiv sanayisinin ocak-temmuz dönemindeki kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşti. Araç grupları bazında kapasite kullanım oranı hafif araçlarda, yani otomobil ve hafif ticari araçlarda yüzde 63 olurken, kamyon grubunda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 ve traktörde yüzde 28 olarak kaydedildi. İhracat adedi geriledi, gelir 24,4 milyar dolara çıktı Yılın ilk 7 ayında toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 13,6 azalarak 627 bin 733 adetten 542 bin 401 adede geriledi. Otomobil ihracatındaki kayıp daha yüksek oldu. Otomobil ihracatı yüzde 29,2 düşüşle 360 bin 940 adetten 255 bin 679 adede indi. Temmuz ayında da ihracatta belirgin gerileme görüldü. Toplam otomotiv ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,4 azalarak 100 bin 325 adetten 79 bin 850 adede düşerken, otomobil ihracatı yüzde 38,9 azalışla 58 bin 273 adetten 35 bin 597 adede geriledi. Buna karşılık ticari araç ihracatı ocak-temmuz döneminde yüzde 8 arttı. Traktör ihracatı da 2025'in aynı dönemine göre yüzde 20 yükselerek 7 bin 792 adede ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sanayisinin ilk 7 aylık toplam ihracatı dolar bazında yüzde 2,6 artarak 24,4 milyar dolara ulaştı. Sektör, Türkiye'nin toplam ihracatından aldığı yüzde 17 pay ile sektörel ihracat sıralamasındaki liderliğini korudu. Uludağ İhracatçı Birlikleri verilerine göre otomobil ihracatı ise aynı dönemde yüzde 9 gerileyerek 6,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 0,1, tedarik sanayi ihracatı yüzde 4,5 arttı. Tablodaki verilere göre toplam otomotiv ihracatının dolar değeri ocak-temmuz döneminde yüzde 1,8 artarak 23 milyar 441,6 milyon dolardan 23 milyar 861,1 milyon dolara çıktı. Otomobil ihracatının değeri ise yüzde 9,2 düşerek yaklaşık 6 milyar 898 milyon dolardan 6 milyar 266 milyon dolara geriledi. Temmuz ayında toplam otomotiv ihracatının dolar değeri yüzde 6,8 azalışla yaklaşık 3,50 milyar dolar, otomobil ihracatı ise yüzde 18,7 düşüşle yaklaşık 900,5 milyon dolar oldu. İç pazar 661 bin adede geriledi 2026'nın ocak-temmuz döneminde toplam otomotiv pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,6 daraldı. Toplam satışlar 739 bin 868 adetten 661 bin 249 adede geriledi. Otomobil pazarı ise yüzde 12,1 azalışla 572 bin 198 adetten 502 bin 712 adede indi. Temmuz ayında pazardaki daralma daha güçlü gerçekleşti. Toplam otomotiv pazarı yüzde 24,5 düşerek 110 bin 884 adetten 83 bin 713 adede, otomobil pazarı ise yüzde 25,8 azalarak 84 bin 195 adetten 62 bin 478 adede geriledi. Yılın ilk 7 ayında toplam ticari araç pazarı ve hafif ticari araç pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5'er daralırken, ağır ticari araç pazarındaki düşüş yüzde 8 oldu. Ocak-temmuz döneminde otomobil satışlarında yerli araçların payı 5 puan artarak yüzde 35'e yükseldi. Hafif ticari araç pazarında yerli araçların payı ise 3 puanlık artışla yüzde 23 olarak gerçekleşti.