İran, ABD ablukasındaki boşluktan yararlanarak yaklaşık 70 milyon varil petrol sevk etti
Mehmet Yıldız · Paz 19.07.2026 16:11
İran, ABD'nin İran petrolüne yönelik ablukasını kaldırdığı haziran ortası ile temmuz ortası arasındaki yaklaşık bir aylık dönemden yararlanarak, bağımsız tahminlere göre toplam 5 ila 6 milyar dolar de...
İran, ABD'nin İran petrolüne yönelik ablukasını kaldırdığı haziran ortası ile temmuz ortası arasındaki yaklaşık bir aylık dönemden yararlanarak, bağımsız tahminlere göre toplam 5 ila 6 milyar dolar değerinde yaklaşık 70 milyon varil petrol sevk etti. Tahminler, ABD merkezli savunuculuk grubu United Against Nuclear Iran ile petrol analistlerine ait. Haziran sonundan itibaren, gövdeleri petrol yüklü yaklaşık 20 İran tankeri Malezya'nın doğu kıyısı açıklarındaki sulara ulaşmaya başladı. ABD, İran gemilerine yönelik ablukasını yaklaşık on gün önce kaldırmıştı ve Tahran, biriken petrol stoklarını ülke dışına çıkarmakta kararlıydı. Önce Diona, ardından Hero II ve Sonia 1 geldi. 13 Temmuz'da Stream tankeri ulaştı. Analistlere göre petrolün nihai varış noktası Çin. Bu sevkiyat, ABD'nin Hürmüz Boğazı ablukasını yeniden uygulamaya koyup İran ihracatını bir kez daha kısıtlamasının ardından İran hükümetine değerli bir tampon sağlıyor. İran, petrolü satmak için ülkeye yönelik ABD yaptırımlarını atlatmayı amaçlayan bilinen yöntemine bağlı kalmış görünüyor. İran petrolünü, Malezya'nın karasularının dışında, İran ile Çin arasında kabaca orta noktada yer alan ve Doğu Dış Liman Sınırları (Eastern Outer Port Limits) olarak bilinen bölgeye gönderiyor. Burada İran petrolü taşıyan gemiler, dev hortumlar kullanarak petrolü açık denizde diğer tankerlere aktarıyor. Petrolü teslim alan tankerler genellikle, indirimli fiyattan alım yapan ve "çaydanlık rafineri" olarak bilinen Çin'deki özel rafinerilere yöneliyor. Bu gizlilik, ABD makamlarının İran petrol satışlarını engellemesini zorlaştırıyor. Analistlere göre, temmuz ayında Asya sularına ulaşan İran gemilerindeki son artış, İran'ın önümüzdeki aylarda petrol gelirinden milyarlarca dolar elde edeceği anlamına geliyor. United Against Nuclear Iran'ın Singapur merkezli analisti Charlie Brown, ablukanın sürdürülmesi halinde sıkıntının aşağı yukarı şimdi hissedilmeye başlanacağını belirtti. Brown, ablukanın kalkmasının ardından İran'ın "hızla daha fazla petrol sevk ettiğini ve böylece yeniden büyük bir tampon oluştuğunu" söyledi. İran, açılan bu fırsat penceresinden yararlanmak için hızlı hareket etti. ABD ile İran'ın ablukayı kaldıran geçici anlaşmayı 17 Haziran'da imzalamasının ardından, İran'ın doğusundaki Çabahar Limanı'nda petrol yüklü tankerler hızla Asya'ya doğru yola çıktı. United Against Nuclear Iran'a göre İran, haziranın ikinci yarısında Çin'de satılmak üzere yaklaşık 50 milyon varil petrol ihraç etti; bu miktar, savaş öncesinde İran'ın Çin'e yönelik yaklaşık bir aylık petrol ihracatına denk geliyor. Atlantic Council'in Orta Doğu uzmanı Jonathan Panikoff, "İran ekonomisi devrimden bu yana en kötü durumunda; dolayısıyla her dolarlık gelir önemli" dedi. Panikoff, "Rejimin, geliri kendi stratejik amaçları için önceliklendirmesi muhtemel; bunların şu an başında da ABD'yle mücadele geliyor" ifadelerini kullandı.