İran deniz ablukasının kaldırılmasından bu yana 40 milyon varilden fazla petrol ihraç etti

İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasından bu yana ülkenin 40 milyon varilden fazla ham petrol ihraç ettiğini açıkladı. Galibaf, İran petrolünün savaş öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 20 daha yüksek fiyatlardan satıldığını belirtti. İran'ın anlaşmadan önce yaklaşık iki ay süren abluka döneminde tek varil petrol ihraç edemediğini söyledi. ABD ile İran, yaklaşık dört ay süren savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak amacıyla 17 Haziran'da bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Anlaşma, kalıcı barış şartlarının belirlenmesi için 60 günlük müzakere dönemi öngörüyor. Taraflar, İran'ın boğazdan geçen iki gemiye saldırmasının ardından hafta sonunda kısa süreli olarak yeniden karşılıklı saldırılar düzenledi. Ateşkesin ardından çatışma sırasında trafiğin büyük ölçüde durduğu Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol sevkiyatları hızlandı. Körfez arzının toparlanması ve diplomatik ilerleme, petrol fiyatlarının sert biçimde gerilemesine yol açtı. TankerTrackers.com, ABD'nin İran'ın enerji ihracatına yönelik deniz ablukasını iki hafta önce kaldırmasından bu yana ülkenin yaklaşık 50 milyon varil ham petrol ihraç ettiğini tahmin etti. İran petrolü, yaptırım riskini telafi etmek amacıyla savaş öncesinde Brent petrolüne göre varil başına 10 ile 15 dolar arasında indirimle satılıyordu. İran, mutabakat kapsamında gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan 60 gün boyunca ücretsiz geçişine izin verdi ancak su yolunun yönetimi üzerindeki kontrolünü koruyacağını bildirdi. Galibaf, Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğin İran ve Umman'a ait olduğunu, boğazdaki trafiğin İran'ın belirlediği düzenlemelere tabi bulunduğunu söyledi. İran'ın boğazdaki haklarından hiçbir koşulda vazgeçmeyeceğini ifade etti. 60 günlük dönemin sona ermesinin ardından boğazın nasıl yönetileceği henüz netlik kazanmadı. Gemiler, Umman kıyısı boyunca uzanan güney koridorunu veya kuzeyde İran kontrolündeki güzergâhları kullanıyor. Galibaf ayrıca dondurulmuş İran varlıklarının Amerikan tarım ürünlerinin satın alınmasında kullanılacağı yönündeki açıklamalara karşı çıktı. Yurt dışındaki yaklaşık 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın 12 milyar dolarının, ihtiyaç duyulan ürünleri istenilen fiyat ve para birimiyle satın alması için İran Merkez Bankası'na aktarılacağını belirtti.