Fitch petrol krizi nedeniyle küresel büyüme tahminini düşürdü

Fitch Ratings, ABD-İran savaşının tetiklediği petrol krizinin dünya büyüme görünümünü zayıflattığını bildirdi. Kuruluş, son Küresel Ekonomik Görünüm raporunda 2026 küresel büyüme tahminini 0,2 puan düşürerek yüzde 2,4'e çekti. Fitch'e göre yüksek enflasyon reel ücretleri baskılayarak tüketimi zayıflatırken, şirketlerin girdi maliyetlerini de artırdı. Ancak petrol şokunun küresel faaliyet üzerindeki etkisi, yapay zeka bağlantılı bilgi teknolojileri yatırımlarındaki beklenenden güçlü ivme sayesinde kısmen dengeleniyor. Bu eğilim dünya ticaretini ve Asya ihracatını destekliyor. Kuruluş, mart ayındaki rapora kıyasla 2026 büyüme tahminlerini ABD için 0,3 puan, Euro Bölgesi için 0,4 puan düşürdü. ABD ekonomisinin 2026'da yüzde 1,9, Euro Bölgesi'nin ise yüzde 0,9 büyümesi bekleniyor. Çin hariç gelişmekte olan piyasalar için tahmin 0,2 puan düşürülerek yüzde 3,2'ye indirildi. Çin'in büyüme tahmini ise 2026'nın ilk çeyreğindeki güçlü veriler ve ihracattaki direnç nedeniyle 0,3 puan artırılarak yüzde 4,6'ya çıkarıldı. Fitch Başekonomisti Brian Coulton, petrol fiyat şokunun dünya büyüme görünümünü olumsuz etkilediğini ve aşağı yönlü riskleri artırdığını belirtti. Coulton, küresel bilgi teknolojileri harcamalarında belirgin bir artış yaşandığını ve bunun özellikle Asya'da ekonomik faaliyet üzerindeki etkiyi kısa vadede sınırladığını ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın kapanması 14 haftadır sürerken Fitch, boğazın temmuz ayına kadar yeniden açılmaya başlamayacağını varsayıyor. Kuruluş, 2026 Brent petrol ortalama fiyat varsayımını mart raporundaki varil başına 70 dolardan 87 dolara yükseltti. Fitch, petrol şokunun küresel büyüme için güçlü bir karşı rüzgar olduğunu belirtirken, temel senaryonun 1970'lerdeki ağır petrol şoklarından çok daha hafif olduğunu vurguladı. Reel petrol fiyatları 1979'da güncel fiyatlarla varil başına 170 dolara ulaşmıştı. Petrol tüketiminin dünya GSYH'si içindeki payı ise 1980'den bu yana yarıya indi. Kuruluş, jeopolitik belirsizliklerin yüksek kalması nedeniyle olumsuz bir senaryoyu da değerlendirdi. Bu senaryoda petrol fiyatlarının 2026'da ortalama varil başına 100 dolar olması, hisse fiyatlarının yüzde 10 düşmesi ve kredi koşullarının sıkılaşması öngörülüyor. Böyle bir durumda ABD'de büyümenin gelecek 12 ayda yüzde 0,8'e, Euro Bölgesi'nde yüzde 0,3'e, Çin'de ise yüzde 3,4'e gerileyebileceği belirtildi. ABD'de bilgi teknolojileri yatırımları 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık yüzde 18 arttı. Küresel yarı iletken satışları martta yıllık yüzde 80 yükselirken, ABD sermaye malları ithalatı yaklaşık yüzde 30 sıçradı. Güçlü yarı iletken ihracatı, Güney Kore ve Tayvan'da 2026'nın ilk çeyreğine ilişkin büyüme verilerini destekledi. Çin'de de teknoloji ürünleri ticarete katkı sağladı. Fitch, ABD'de maliye politikasının bu yıl büyümeyi bir miktar destekleyeceğini, bütçe açığının 2025'e göre genişleyeceğini belirtti. Almanya'da savunma harcamalarının gelecek 3 yılda GSYH'ye kümülatif olarak yüzde 0,8 katkı yapacağı tahmin edildi. Petrol şokunun enflasyonist etkisi küresel para politikası görünümünü de değiştiriyor. Fitch, ABD Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası'nın bu yıl faizleri sabit tutmasını, indirimlere 2027'de yeniden başlamasını bekliyor. Avrupa Merkez Bankası'nın ise haziranda faizi 25 baz puan artıracağı, ancak bu artışın gelecek yıl geri alınacağı öngörülüyor.