Hürmüz için kritik buluşma: İran ve Körfez ülkeleri masaya oturmaya hazırlanıyor

Körfez ülkelerinin dışişleri bakanları, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini geçici olarak düzenlemeyi amaçlayan anlaşmaya destek sağlamak üzere İranlı mevkidaşlarıyla bir araya gelmeyi planlıyor. Financial Times'ınh konu hakkında bilgi sahibi iki kişiye dayandırdığı haberine göre Umman'ın girişimiyle düzenlenecek toplantının pazartesi günü ülkenin kıyı kenti Salalah'ta yapılması öngörülüyor. Kaynaklardan biri, ayrıntıların henüz kesinleşmediğini ancak bazı ülkelerin katılımı onayladığını ve toplantının gerçekleştirilmesinin beklendiğini belirtti. Buluşma gerçekleşirse, ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a karşı başlattığı savaşın ardından altı üyeli Körfez İşbirliği Konseyi'nin dışişleri bakanları ile üst düzey bir İranlı yetkili arasındaki ilk toplantı olacak. Geçici koridor planı gündemde Tahran ve Maskat, iki haftadan biraz daha uzun süre önce gemilerin boğaza İran sularından girmesini ve ağırlıklı olarak Umman topraklarından çıkmasını öngören geçici bir anlaşmayı sonuçlandırmak üzere olduklarını açıklamıştı. Umman, ticari gemilerin ücret ödemeden Hürmüz Boğazı'ndan geçmesini sağlayacak geçici bir koridor için İran ile haftalardır görüşmeler yürütüyor. Düzenlemenin, İran ile Körfez ülkeleri boğazın gelecekteki statüsü konusunda anlaşana kadar sürmesi planlanıyor. Ancak diplomatlar, boğazın tamamen yeniden açılabilmesi için ABD ile İran'ın da bir anlaşmaya varması gerektiği konusunda uyarıyor. ABD ve İran'ın koşulları farklı Görüşmeler hakkında bilgilendirilen bir kaynak, İran ve Umman'ın Körfez İşbirliği Konseyi'nin desteğini alarak ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmasını sağlamaya çalıştığını söyledi. Körfez ülkelerinin ise varılacak anlaşmanın geçici olmasını ve gemilerin boğaza giriş çıkış yapabilmesini güvence altına almak istediğini belirtti. Körfez İşbirliği Konseyi; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Umman'dan oluşuyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi en son Ekim 2024'te Doha'daki bir konsey toplantısına katılmıştı. ABD'nin arabuluculara, haziran ayında İran ile imzalanan kısa ömürlü mutabakat zaptına dönmeyeceğini ve nükleer konuyu da içeren daha kapsamlı bir anlaşmayı kabul edeceğini bildirdiği aktarıldı. İran ise Umman ile geçici anlaşmayı tamamlaması halinde bile boğazı tamamen açmak için ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmasını, petrol satışına izin veren muafiyeti yeniden yürürlüğe koymasını ve dondurulan bazı yurt dışı varlıklarına erişim sağlamasını şart koşuyor. ABD ile İran arasında doğrudan görüşme bulunmazken arabulucular, tarafları yeniden müzakere masasına getirecek yeni bir teklif üzerinde çalışarak diplomatik kanalları açık tutuyor.