G20'nin masasında İran, Çin ve 40 trilyon dolarlık ABD borcu var

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının Kuzey Carolina'nın Asheville kentinde pazartesi ve salı günü yapacağı toplantılarda küresel ticaret dengesizlikleri, büyümenin hızlandırılması ve İran'la ekonomik bağların kesilmesi için baskı kurmaya hazırlanıyor. Ancak toplantının, artan ABD kamu borcu ve uzun vadeli tahvil faizlerine ilişkin endişelerin de gündeme taşındığı zorlu bir diplomasi sınavına dönüşmesi bekleniyor. Bessent, geçen yıl Güney Afrika'daki G20 sürecine mesafeli duran Washington'un aksine, bu yıl forumu ABD liderliğinde yeniden şekillendirmeyi ve Trump yönetiminin ekonomik yaklaşımını öne çıkarmayı hedefliyor. Toplantı; ABD'nin yeni tarife hamlelerine ilişkin belirsizlik, Kanada ile süren ticaret savaşı ve İran savaşı nedeniyle yüksek kalan enerji ve emtia fiyatlarının gölgesinde yapılacak. Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması birçok G20 ekonomisinin büyümesini baskılarken, Bessent İran petrolü alan veya Tahran'la işlemleri kolaylaştıran ülke ve kurumları ikincil yaptırımlarla tehdit ediyor. Atlantic Council Uluslararası Ekonomi Başkanı Josh Lipsky, Bessent'ın İran'ı gündemin merkezine yerleştirmek isteyeceğini, ancak birçok G20 ülkesinin bunun yerine tarifeleri konuşmayı tercih edeceğini söyledi. ABD yönetimi, Yüksek Mahkeme'nin şubat ayında geniş kapsamlı küresel tarifeleri iptal etmesinin ardından yeni vergileri farklı hukuki yetkilere dayandırarak yeniden oluşturuyor. Temmuz ayında G20 ülkeleri ve Avrupa Birliği dahil 60 ekonomi, zorla çalıştırma yasaklarını yeterince uygulamadıkları gerekçesiyle yüzde 10 veya yüzde 12,5'lik ABD tarifelerine tabi tutulmuştu. ABD'nin en büyük 16 ticaret ortağı için ise aşırı sanayi kapasitesine karşı ayrı bir soruşturma kapsamında yeni tarifeler gündemde bulunuyor. Çin'in ihracat fazlası gündemde Trump yönetimi tarifeleri küresel ticaret dengesizliklerini azaltma politikasının temel araçlarından biri olarak görüyor. Üst düzey bir ABD Hazine yetkilisi, Asheville toplantılarında "adil rekabeti engelleyen bozucu kamu politikalarının" önemli bir tartışma başlığı olacağını söyledi. Avrupalı yetkililer ise özellikle Çin'den gelen ihracat dalgasından endişeli. Zayıf iç talebe rağmen elektrikli araçlar, yarı iletkenler ve diğer ürünlerde ihracata ağırlık veren Çin'in toplam ihracatı temmuzda yıllık yüzde 23,9 arttı. ABD'nin yüksek tarifeleri ve Çin araçlarına yönelik yasağı nedeniyle ürünlerin Avrupa'ya yönelmesi, AB içinde daha sert önlem çağrılarını artırdı. Buna karşın Çin, sanayi sübvansiyonlarını azaltma ve ekonomiyi ihracattan iç tüketime kaydırma çağrılarına bugüne kadar sınırlı ilgi gösterdi. IMF, yuanın yaklaşık yüzde 21 düşük değerli olduğunu tahmin ediyor. 40 trilyon dolarlık borç Bessent'ın karşısına çıkacak Ekonomistler ise küresel dengesizlik tartışmasının diğer tarafında ABD'nin kendi bütçe açıklarının bulunduğuna dikkat çekiyor. ABD kamu borcu 19 Ağustos'ta 40 trilyon doları aşarken, uzun vadeli borçlanma maliyetleri de yükseldi. 30 yıllık ABD Hazine tahvili faizi bu ay 19 yılın en yüksek seviyelerine çıktı. Bessent'ın uzun vadeli tahvillerde işlem başına geri alım tutarını 2 milyar dolardan 4 milyar dolara çıkarması faizleri kısa süreliğine aşağı çekti. Üst düzey bir Hazine yetkilisi, uzun vadeli tahvil faizlerinin Washington'un "adil değer" olarak gördüğü seviyelerin üzerine çıktığını ve Hazine'nin faizleri aşağı çekmeye kararlı olduğunu söyledi. Bu yaklaşım, tahvil piyasasında daha müdahaleci bir Hazine politikası endişesini artırdı. Bessent'ın eski Wall Street mentoru Stanley Druckenmiller da geri alım hamlesini eleştiren isimler arasında yer aldı. Bessent'ın piyasa müdahaleleri döviz tarafına da uzandı. ABD, 1 Ağustos'ta Japonya ile birlikte yeni desteklemek amacıyla ortak döviz müdahalesi gerçekleştirmiş, Ekim 2025'te de Arjantin pesosu satın almıştı. Eski ABD Hazine yetkilisi Mark Sobel, G20 üyelerinin Washington'dan gelecek güven verici mesajlarla ikna olmayacağını savundu. Sobel'e göre birçok ülke, desteklemediği İran savaşının kendi ekonomileri üzerindeki olumsuz etkilerini yaşıyor ve ABD diplomasisi bu gerçeği değiştiremeyecek. Bessent'ın G20'de büyümeyi hızlandırma gündemi ise daha düşük düzenlemeler, daha fazla enerji üretimi ve özel sektör inovasyonuna dayanıyor. Washington, son yıllarda iklim değişikliği ve servet vergileri gibi konuların öne çıktığı G20'yi yeniden küresel büyüme ve finansal istikrara odaklanan bir platforma dönüştürmek istiyor.