Trump'ın Hürmüz'ü ABD toprağı ilan etmesi hukuken mümkün görünmüyor

Deniz hukuku uzmanları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan etme yönündeki açıklamasının ciddi hukuki engellerle karşılaşacağını ve tek taraflı bir başkanlık kararıyla hayata geçirilemeyeceğini belirtti. City, University of London Deniz Hukuku Profesörü Jason Chuah, ABD hukukunda bir başkanlık bildirisi ya da kararnamesinin tek başına yeni bir toprak iddiası yaratmaya yetmeyeceğini söyledi. Chuah, böyle bir adımın anayasal gereklilikleri karşılaması gerektiğini vurguladı. Chuah ayrıca uluslararası hukuk açısından ilhakın Birleşmiş Milletler Şartı'na aykırı olduğunu belirterek, deniz alanları dahil bir bölgenin ancak anlaşma veya devir yoluyla başka bir devlete geçebileceğini ifade etti. Askeri kontrolün fiili hakimiyet sağlayabileceğini ancak bunun hukuki mülkiyet anlamına gelmediğini kaydetti. Swansea University Denizcilik Hukuku Profesörü Simon Baughen de Hürmüz'ün ABD toprağı haline gelmesinin ancak İran'ın boğazdaki karasularını ABD'ye devretmeyi kabul etmesiyle mümkün olabileceğini, bunun ise son derece düşük bir ihtimal olduğunu söyledi. Uzmanlara göre İran ve Umman da Hürmüz üzerinde mutlak bir "mülkiyet hakkına" sahip değil. Chuah, boğazın uluslararası deniz ulaşımı rejimine tabi olduğunu ve temel ilkenin seyrüsefer serbestisi olduğunu belirtti. "Bir donanma bir su yolunu kontrol edebilir, ancak yalnızca kontrol ederek hukuki statüyü değiştiremez" değerlendirmesinde bulundu. Baughen ayrıca ABD, İran ve Umman arasında boğazın açılması ve geçen gemilerden ücret alınmasına yönelik olası bir anlaşmanın da teamül hukuku ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi açısından hukuki sorunlar yaratacağını söyledi. Trump ise geçen hafta İran'ın "yenilmesinin" ardından Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan etmeyi planladığını söylemiş, daha önce de Washington'un boğaz üzerinde "tam kontrole" sahip olduğunu ve "ona sahip olduklarını" ileri sürmüştü.