İran'ın Hürmüz talepleri Trump'ın savaştan çıkış planını zorlaştırdı

Wall Street Journal'ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen yeniden açması halinde nükleer anlaşma sağlanmadan da savaşı sona erdirme seçeneğini üst düzey yardımcılarıyla değerlendirdi. Ancak Tahran'ın hafta sonu boğazdaki serbest geçiş için açıkladığı yeni koşullar, Washington'ın çatışmadan çıkış ihtimalini daha karmaşık hale getirdi. İran, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe tamamen açılması karşılığında ABD'den milyarlarca dolarlık ödeme, Amerikan askerlerinin bölgeden çekilmesi, İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının kaldırılması ve yaptırımların sona erdirilmesi dahil kapsamlı talepler öne sürdü. Haberde, Beyaz Saray'ın nisandan bu yana İran'ın nükleer silah edinmemesini temel hedef olarak ortaya koyduğu, ancak nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması üzerine son haftalarda Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ağırlık verdiği belirtildi. İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar nedeniyle boğazdaki ticari trafiği büyük ölçüde aksatabilmesi, Tahran'ın müzakerelerdeki pazarlık gücünü artırdı. Trump son haftalarda Hürmüz Boğazı'nın tamamen açıldığını birkaç kez açıklasa da bu değerlendirmelerin erken olduğu ortaya çıktı. ABD'de ara seçimlere 3 aydan az süre kalırken, benzin fiyatları da Trump yönetimi açısından önemli bir baskı unsuru olmaya devam ediyor. Cumartesi günü ABD'de ortalama benzin fiyatı galon başına 4,02 dolar seviyesinde bulunurken, bu rakam 1 yıl önce 3,16 dolar düzeyindeydi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohammad Bagher Zolghadr, boğazın yeniden açılması için ABD'nin savaşı kalıcı olarak sona erdirmesi, deniz ablukasını kaldırması, askeri güçlerini bölgeden çekmesi, tüm yaptırımları kaldırması, İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakması ve savaş tazminatı ödemesi gerektiğini bildirdi. Tahran ayrıca Amerikan savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine izin verilmemesini ve ticari gemilerden gelir elde edilmesini talep ediyor. Washington ise İran'ın boğazdaki geçişlere kısıtlama veya ücret uygulamasını kabul etmiyor. Habere göre Trump, son haftalarda üst düzey yardımcılarına ABD'nin geçen yıl İran'ın 3 ana nükleer tesisini imha etmesi nedeniyle Tahran'ın kendi başkanlığı döneminde nükleer çalışmalarını yeniden canlandırmasının düşük ihtimal olduğunu söyledi. Trump'ın, ABD istihbaratının İran'ın nükleer tesisleri yeniden inşa etme veya gizlice nükleer silah geliştirme girişimlerini tespit edebileceğini düşündüğü aktarıldı. ABD'nin İran'ın nükleer programını kontrol altında tutabilmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari trafiğin yeniden başlaması halinde Trump'ın mevcut ateşkesi süresiz olarak uzatmaya daha sıcak bakabileceği belirtildi. İran'ın boğazı tamamen açması halinde Washington'ın İran limanlarına yönelik askeri ablukayı kaldırmasının da gündeme gelebileceği ifade edildi. Taraflar arasındaki başlıca anlaşmazlıklardan biri ise finansman konusu olmaya devam ediyor. İran, milyarlarca dolarlık savaş tazminatının yanı sıra dünya genelinde dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını talep ederken, Washington'ın İran petrolünün yeniden açık piyasada satılmasına imkan sağlayacak yaptırım muafiyetlerini verip vermeyeceği konusunda da görüş ayrılığı sürüyor.