Hürmüz Boğazı'nın bakım maliyetlerini Avrupalı ülkeler karşılayabilir

İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için önerilen bir plan kapsamında Avrupalı ülkelerden boğazın bakım maliyetlerini karşılamalarını talep etmeyi değerlendiriyor. Henüz kesinleşmemiş bu öneriye göre, Körfez ülkeleri ve Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) bazı Avrupalı üyelerinin finanse edeceği bir "gönüllü fon" oluşturulacak. Söz konusu fon, boğazdaki seyir yönetimi, çevre koruma, arama kurtarma ve diğer hizmetlerin giderlerini karşılayacak. Anlaşmanın hayata geçmesi durumunda, aylarca süren çatışma nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının yol açtığı ekonomik türbülansın ardından gemilerin ve petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçişinin yeniden sağlanması, Donald Trump için önemli bir siyasi sorunu çözecek. İran, boğazın ancak ABD'nin deniz ablukasını kaldırması halinde açılabileceğini savunuyor. Teklife göre Körfeze giren gemiler İran kıyısına yakın kanalı, çıkan gemiler ise Umman kıyısına yakın kanalı kullanacak. Umman'ın geliştirdiği teklif, Hindistan Okyanusu ile Pasifik'i birbirine bağlayan Malakka Boğazı'ndaki mevcut düzenlemeye dayanıyor. Bu sistemde Endonezya, Malezya ve Singapur, gemi sahiplerinden hizmetler için gönüllü katkı talep ediyor. Hürmüz Boğazı'nda kurulacak benzer bir programla İran ve Umman, ticaret güzergahının yeniden açılması karşılığında ülkeleri gönüllü katkı yapmaya yönlendirebilecek. Körfez petrolü ile sıvılaştırılmış doğal gazına en bağımlı Avrupa ülkeleri arasında İtalya, Belçika ve Fransa yer alıyor. Avrupalı ve Körfezli kaynaklar, öneriyi henüz hiçbir IMO üyesi devletin masaya taşımadığını belirtti. Bir BM kaynağı da uluslararası deniz hukukunun temel belgesi olan BM Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde zorunlu geçiş ücretlerini yasal olarak uygulamanın mümkün olmadığını, ancak gönüllü fon modelinin "incelenebileceğini" kabul etti. Öte yandan Umman'ın, daha önce İran'ın önerdiği ortak ücretlendirme planını BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne aykırı olduğu gerekçesiyle reddettiği öğrenildi.