İran Hürmüz Boğazı'nın eşit kontrolü teklifini reddetti

WSJ'nin haberine göre İran, Hürmüz Boğazı'nın Umman ile eşit şekilde kontrol edilmesini öngören geçici planı reddederek kritik su yolunun büyük bölümünde denetim talep etti. Tahran'ın tutumu, İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerin kısa sürede yeniden başlaması beklentilerini zayıflattı. Umman, boğazdaki geçiş rotalarının iki ülke arasında eşit olarak bölünmesini önermişti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise planın İran'ın güvenlik kaygılarını karşılamadığını belirterek, gelen gemilerin kullandığı hattın tamamen İran'ın kontrolünde olması gerektiğini söyledi. Tahran ayrıca giden gemilere ayrılan hattın bir bölümünde de kontrol talep etti. Garibabadi, Umman'ın İran'ın teklifini kabul etmesi halinde müzakerelerin bir sonraki aşamasına geçileceğini bildirdi. İran, kendi topraklarına yönelik saldırılarda kullanılan ABD askerî malzemelerinin boğazdan geçtiğini savunarak su yolu üzerindeki denetimini korumakta ısrar ediyor. ABD ise Hürmüz Boğazı'nın uluslararası bir su yolu olduğunu, İran'ın geçişleri kontrol etme veya kısıtlama hakkı bulunmadığını belirtti. Körfez ülkeleri ve Washington, İran'ın uzun vadede boğazdan geçen gemilerden zorunlu denizcilik hizmeti ücreti alınması yönündeki talebine de karşı çıkıyor. Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günde yaklaşık 100 gemi geçerken, tankerler küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen günlük 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşıyordu. Umman ayrıca deniz güvenliği, arama-kurtarma ve bölgesel iş birliğini yönetecek bir konsorsiyum kurulmasını önerdi. Cuma gününden bu yana çatışmalarda yaşanan kısa süreli duraklama, 10 günlük ateşkes teklifini de içeren yeni bir arabuluculuk girişimini gündeme getirmişti. Ancak İran'ın salı akşamı Orta Doğu'daki ABD güçlerine balistik füzelerle saldırması ve Umman planını reddetmesi, diplomatik çabaları yeniden riske soktu. Pakistan, Katar, Türkiye ve Mısır'ın arabuluculuk girişimlerini sürdürdüğü belirtildi.