İran: UAEA ile iş birliğinde yeni bir taahhüt verilmedi

ran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ülkesinin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile ilişkilerinin mevcut usuller, Meclis kararları ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin kararları doğrultusunda süreceğini bildirdi. Açıklama, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile ABD Hazine Bakanı'nın İran'ın UAEA müfettişlerini yeniden ülkeye davet etmeyi kabul ettiğine yönelik ifadelerinin ardından geldi. Vance, İsviçre'deki Bürgenstock Oteli'nde düzenlediği basın toplantısında, İran tarafının UAEA müfettişlerini yeniden ülkeye çağırmayı kabul ettiğini öne sürmüştü. Bekayi ise İran'ın ajansla etkileşiminin güvenlik denetimi anlaşmalarından doğan yükümlülükler kapsamında, mevcut uygulamalar doğrultusunda devam edeceğini söyledi. İranlı yetkililere göre, İsviçre'de yaklaşık 18 saat süren görüşmelerde nükleer dosya ele alınmadı ve Tahran yeni bir taahhüt üstlenmedi. İran ile ABD arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik İslamabad mutabakatı kapsamında nükleer müzakerelerin başlamasının, mutabakatın 13'üncü maddesinin uygulanmasına bağlı olduğu belirtildi. İran ile UAEA arasındaki iş birliğinin son bir yılda, 12 günlük savaşın ardından dahi tamamen kesilmediği ifade edildi. Tahran'ın, Haziran 2025'te kabul edilen UAEA ile iş birliğinin askıya alınmasına ilişkin yasa kapsamında ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin onayıyla müfettişleri faal nükleer tesislere davet ettiği kaydedildi. UAEA müfettişlerinin bu dönemde Buşehr Nükleer Santrali'ni birkaç kez denetlediği ve Rusya tarafından gerçekleştirilen yakıt yükleme sürecini izlediği belirtildi. İran tarafı, faal tesislerde sınırlı denetimlerin yeni bir uygulama olmadığını savunurken hasar gören nükleer sahaların incelenmesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının durumunun ele alınmasının, 60 günlük müzakere sürecinin ardından varılacak nihai anlaşmada belirlenecek mekanizmaya bağlı olduğunu bildirdi.