Rubio, İran savaşı sonrası NATO müttefikleriyle ilk kez bir araya gelecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump'ın İran savaşı nedeniyle ittifakı sorgulamasının ve Washington'ın Avrupa'dan 5 bin asker çekme planını duyurmasının ardından NATO müttefikleriyle bugün ilk kez bir araya gelecek. Rubio, İsveç'te düzenlenecek NATO dışişleri bakanları toplantısına gitmeden önce yaptığı açıklamada, Trump'ın savaş sırasında ABD'nin müttefik topraklarındaki üsleri kullanmasına izin vermeyen ülkelere karşı "çok hayal kırıklığına uğradığını" söyledi. Özellikle İspanya'yı hedef alan Rubio, "İspanya gibi ülkeler bu üsleri kullanmamıza izin vermiyorsa o zaman neden NATO'dasınız? Bu çok adil bir soru" dedi. Trump, NATO üyelerini ABD-İsrail askeri harekâtına yeterince destek vermemekle sert biçimde eleştirirken, ittifaktan çekilmeyi değerlendirdiğini ve Washington'ın karşılıklı savunma yükümlülüğüne bağlı olup olmadığını sorguladığını açıklamıştı. NATO yetkilileri ise ABD'nin 32 üyeli ittifaktan İran savaşına katılmasını istemediğini, ancak birçok üyenin ABD güçlerinin hava sahasını ve üslerini kullanmasına izin vererek taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı. Avrupalı müttefiklerin, Helsingborg'daki toplantıda Washington'ı yatıştırmak amacıyla koşullar izin verdiğinde Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisine destek vermeye ve Avrupa güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk almaya hazır olduklarını dile getirmesi bekleniyor. İran, savaş sırasında boğazdaki trafiği kısıtlamıştı. Trump yönetiminin NATO'ya yaklaşımı konusundaki Avrupa endişeleri, bu yıl Grönland'ı satın alma girişimiyle de artmıştı. Washington'ın Avrupa'dan 5 bin asker çekme kararı ve bu adımın Alman Başbakanı Friedrich Merz'in İran savaşı stratejisine yönelik eleştirileriyle ilişkilendirilmesi de kaygıları derinleştirdi. ABD'li yetkililer önce askerlerin Almanya'dan çekileceğini, daha sonra ise Polonya'ya konuşlandırılması planlanan bir tugayın sevkinin erteleneceğini açıklamıştı. ABD ayrıca Almanya'ya uzun menzilli Tomahawk füzeleri konuşlandırma planından vazgeçildiğini duyurdu. Reuters'a konuşan kaynaklara göre Washington, kriz anında NATO'ya sunacağı askeri kabiliyet havuzunu da daraltmayı planlıyor. NATO'nun en üst askeri komutanı ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich ise bu hafta yaptığı açıklamada, ilave azaltımların müttefiklere eksik kapasiteyi telafi etme zamanı tanımak amacıyla yıllara yayılacağını söyledi.