TBMM, kapsamlı vergi paketini kabul etti: Varlık barışı, ihracatçıya indirim, yabancı yatırımcıya 20 yıl istisna

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, ekonomik program hedeflerine uyum, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve dış ticaret dengesinin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni kabul etti. Teklifte vergi istisnalarından girişimcilik teşviklerine, kamu alacaklarının yapılandırılmasından yabancı sermayeyi özendirecek düzenlemelere kadar birçok başlık yer aldı. Amaç, döviz girişini ve rekabet gücünü artırmak Teklifin genel gerekçesinde, Türkiye'nin güncel ekonomik gelişmelere uyum sağlaması, büyümenin desteklenmesi, uluslararası rekabet gücünün artırılması ve dış ticaret dengesinin iyileştirilmesinin hedeflendiği belirtildi. Düzenlemeyle ayrıca ülkeye döviz girişinin artırılması, ekonomik istikrarın korunması ve istihdam olanaklarının genişletilmesi amaçlandı. Varlık barışı Kanunun en dikkat çekici düzenlemelerinden biri varlık barışı. Buna göre yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi halinde hiçbir suretle vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacak. Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye'deki banka hesaplarına transfer edilmesi ya da fiziki olarak yurda getirilmesi şartı aranacak. Vergi oranı, varlıkların vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulma taahhüdüne göre kademeli olarak belirlenecek. En az 5 yıl tutma taahhüdünde yüzde 0, 4 yıl için yüzde 1, 3 yıl için yüzde 2, 2 yıl için yüzde 3 ve 1 yıl için yüzde 4 vergi uygulanacak. 1 Ocak 2027'den itibaren bu oranlara yarım puan artırım yapılacak. Yurt içinde bulunan ancak defter kayıtlarında yer almayan varlıklar da aynı kapsamda sisteme dahil edilebilecek. Kamu borçlarında taksit süresi uzatıldı Kabul edilen düzenlemeyle, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da değişikliğe gidildi. Buna göre kamu alacaklarının tecilinde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Teminatsız tecil tutarı da 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi. Yurt dışı kazançlara vergi istisnası Son üç takvim yılında Türkiye'de yerleşik sayılmayan ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar, Türkiye'ye yerleşmelerinin ardından 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacak. Bu düzenlemeyle yurt dışından Türkiye'ye döviz girişi teşvik edilmesi hedefleniyor. Söz konusu kişilerden veraset yoluyla gerçekleşen mal intikallerinde vergi oranı yalnızca yüzde 1 olarak uygulanacak. Transit ticarete tam muafiyet, İFM teşvikleri 2047'ye uzandı Transit ticaret kazançlarının yüzde 95'i vergi dışı bırakılırken İstanbul Finans Merkezi katılımcıları için bu oran yüzde 100'e çıkarıldı. İFM'deki finansal hizmet ihracatına yönelik yüzde 100 kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031'den 2047'ye, finansal faaliyet harç muafiyeti ise 5 yıldan 20 yıla uzatıldı. Yurt dışı tecrübesi olan personele sağlanan gelir vergisi indirimi tüm İFM katılımcılarını kapsayacak şekilde genişletildi. Teknogirişim çalışanlarına hisse teşviki güçlendirildi Teknoloji ve girişimcilik ekosistemine yönelik düzenlemeler de kanunda yer aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri taşıyan teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnasının kapsamı genişletildi. İstisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarının iki katı olarak yeniden belirlendi. Ayrıca çalışanlara verilen pay senetlerinin elde tutulma süreleri de yeniden düzenlendi. Buna göre daha kısa sürelerde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin belirli oranlarda gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilmesi öngörüldü. Nitelikli hizmet merkezlerine vergi avantajı Kanunun genel çerçevesinde, Türkiye'nin nitelikli hizmet ihracatını artırmak ve uluslararası yatırımcılar açısından cazibesini yükseltmek amacıyla nitelikli hizmet merkezlerinin kurulmasının desteklenmesi öngörüldü. Bu merkezlerin faaliyetlerinden elde edilen kazançlara ve burada istihdam edilen nitelikli personelin ücretlerine yönelik vergi istisnaları getirilmesi planlandı. En az üç farklı ülkede faaliyet gösteren global gruplara hizmet verecek Nitelikli Hizmet Merkezleri'nde çalışan personelin brüt asgari ücretin 3 katına (İFM'de 5 katına) kadar olan ücreti gelir vergisinden muaf tutulacak. Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen pay senetlerindeki vergi istisna sınırı bir yıllık brüt ücretten iki yıllık düzeye çıkarıldı. Kuluçka girişimcilerinin kuracağı dijital şirketler 3 yıl boyunca oda ücret ve aidat ödemelerinden muaf tutulacak. İmalatçı ihracatçılara destek Üretim ve ihracatı desteklemeye yönelik düzenlemeler kapsamında imalatçı ihracatçıların ihracat kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranı yüzde 9'a indirildi. Doğrudan ihracat yapan diğer kurumlara ise yüzde 14 oranı uygulanacak. Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlara 2027'den itibaren münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar için yüzde 12,5 kurumlar vergisi uygulanacak. Girişim sermayesi ve alternatif finansman araçları öne çıktı Kanunla ayrıca, teknoloji girişimciliğinde önemli finansman araçlarından biri olan paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi enstrümanının Türkiye'de yaygınlaştırılmasına yönelik düzenlemeler de kabul edildi. Böylece özellikle yurt dışındaki yatırımcılar ve sermaye fonlarının Türk teknoloji girişimlerine ilgisinin artırılması amaçlanıyor.