Sırbistan'da 14 yıllık iktidar sona eriyor: Vucic seçim yenilgisini kabul etti

Sırbistan'da yaklaşık 14 yıldır iktidarda bulunan Aleksandar Vucic, pazar günü düzenlenen erken parlamento seçimlerinde yenilgiyi kabul etti. Yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı protestolar düzenleyen öğrencilerin öncülüğündeki Öğrenci Listesi, 250 sandalyeli parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanmaya hazırlanıyor. Sırbistan'da 2024 yılında Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan protestolar, ülkede siyasi dengeleri değiştiren bir seçim sonucuna dönüştü. Eylül ayında erken seçim kararı alan Vucic, sağcı Sırp İlerleme Partisi (SNS) ile öğrenci hareketinin desteklediği Öğrenci Listesi arasında geçen seçimlerin ardından yenilgiyi kabul etti. Vucic, partisinin seçim gecesi düzenlediği toplantıda yaptığı açıklamada, nihai sonuçların henüz belli olmadığını ancak örneklem üzerinden yapılan hesaplamaların seçimleri kaybettiklerini gösterdiğini söyledi. Vucic, "Öğrenci Listesi kazandı. Onlar 135 ila 140, biz ise 105 sandalye kazanacağız. Parlamentoya başka hiçbir parti giremedi" dedi. Vucic'in verdiği bilgilere göre, SNS yaklaşık 1,7 milyon oy alırken, Öğrenci Listesi'nin oyları 2,2 milyon civarında gerçekleşti. Başkent Belgrad'da kutlamalar başladı Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Öğrenci Listesi'nin destekçileri başkent Belgrad başta olmak üzere çeşitli kentlerde sokaklara çıkarak kutlama yaptı. Seçim günü boyunca ülkede gerginlik yaşandı. Çevik kuvvet ekipleri, Belgrad'daki seçim komisyonu binasının çevresinde güvenlik önlemleri aldı. Vucic destekçilerinin bir yılı aşkın süredir kamp kurduğu parkın yakınında özel polis araçları konuşlandırılırken, kentin çeşitli noktalarında siyah giyimli gruplar toplandı. Vucic, seçim yenilgisinden bağımsız medya kuruluşlarını, bazı Avrupa ülkelerinin müdahalesini ve ABD'deki "derin devlet" olarak nitelendirdiği yapıları sorumlu tuttu. Öğrenci protestoları siyasi harekete dönüştü Sırbistan'da hükümet karşıtı protestolar, 2024 yılında Novi Sad'daki tren istasyonunda meydana gelen ve 16 kişinin yaşamını yitirdiği çökme olayının ardından başlamıştı. Üniversite öğrencilerinin öncülüğündeki gösterilerde, istasyonun yenileme çalışmalarında üst düzey yolsuzluk, kayırmacılık ve usulsüzlük yapıldığı iddiaları gündeme getirilmişti. Yaklaşık iki yıl süren protestolar, Vucic'in 2014 yılında başbakanlık görevine gelmesinden bu yana karşılaştığı en güçlü siyasi muhalefet hareketine dönüştü. 2017 yılında cumhurbaşkanı seçilen ve iki döneme yakın bu görevi yürüten Vucic, başbakanlık için yarışmak üzere geçen ay cumhurbaşkanlığından istifa etmişti. Üniversite öğrencilerinin oluşturduğu Öğrenci Listesi'nin adayları arasında öğrenciler yerine uzmanlar, sporcular, çiftçiler ve sanatçılar yer aldı. Hareket, seçim kampanyasında Sırbistan ekonomisinin yeniden yapılandırılması ve demokratik kurumların güçlendirilmesi mesajlarını öne çıkardı. Avrupa Birliği'nden seçim sonucuna destek Sırbistan'daki seçimlerin ardından Avrupa Birliği ve bölge ülkelerinden açıklamalar geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Öğrenci Listesi'ni seçim zaferinden dolayı tebrik ederek Sırbistan'da hukukun üstünlüğü, medya özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve demokratik kurumların güçlendirilmesine yönelik reformları desteklemeye hazır olduklarını bildirdi. Von der Leyen, Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin ilerletilmesi için yeni yönetimle birlikte çalışmaya hazır olduklarını da belirtti. AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, yaklaşık iki yıllık demokrasi ve yolsuzluk karşıtı protestoların ardından Sırp halkının tarihi düzeyde katılımla sandığa gittiğini ifade etti. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset de Vucic'in seçim sonuçlarını kabul etmesini ve barışçıl demokratik geçişe bağlılığını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.