IMF'den küresel borç uyarısı: Kamu borcu 2. Dünya Savaşı sonrası zirveye ilerliyor
Zeynep Çelik · Çar 14.10.2026 07:38
Uluslararası Para Fonu (IMF), yükselen tahvil faizleri, kalıcı enflasyon ve artan finansman maliyetleri nedeniyle ülkelere kamu açıklarını ve borçlarını azaltmak için acil önlem alma çağrısında bulund...
Uluslararası Para Fonu (IMF), yükselen tahvil faizleri, kalıcı enflasyon ve artan finansman maliyetleri nedeniyle ülkelere kamu açıklarını ve borçlarını azaltmak için acil önlem alma çağrısında bulundu. IMF, küresel ortalama kamu borcunun milli gelirin yüzde 100'üne ulaşarak İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyeye çıkmasının beklendiğini açıkladı. IMF Mali İşler Departmanı Direktörü Rodrigo Valdes, Bangkok'ta düzenlenen IMF-Dünya Bankası yıllık toplantılarında, mali koşulların değiştiğini ve borçların azaltılması konusunda zaman kaybedilmemesi gerektiğini söyledi. Valdes, "Mesajımızın aciliyetini artırdık. Çünkü koşullar değişti" diyerek, mali düzenlemelerin ertelenmesinin gelecekte daha yüksek faiz yüküne ve daha zorlu uyum süreçlerine yol açacağını belirtti. G7 ülkelerinde tahvil faizleri yaklaşık 20 yılın zirvesinde IMF verilerine göre, G7 ülkelerinin ortalama 10 yıllık devlet tahvili getirisi şubat-eylül döneminde 110 baz puanın üzerinde yükselerek yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Yüksek petrol fiyatları, kalıcı enflasyon, güçlü yatırım talebi ve yapay zeka kaynaklı büyüme, uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişi destekledi. IMF, kamu borçlarının ortalama efektif finansman maliyetinin 2021'deki yüzde 2,3 seviyesinden 2031'de yüzde 3,7'ye çıkacağını öngörüyor. ABD'de faiz ödemelerinin pandemi öncesindeki milli gelirin yüzde 2,8'i seviyesinden yüzde 5,3'üne yükselmesi ve sosyal güvenlik harcamalarına yaklaşması bekleniyor. Düşük gelirli ülkelerde ise faiz ödemeleri halihazırda vergi gelirlerinin yüzde 15'inden fazlasını tüketiyor. Bu oran 2011-2019 döneminde ortalama yüzde 9 düzeyindeydi. Kısa vadeli borçlanma riskleri artırıyor IMF, gelişmiş ekonomilerin borçlarını giderek daha kısa vadelerle yeniden finanse ettiğine dikkat çekti. G7 ülkeleri ve İspanya'da bir yıl içinde vadesi dolacak borçların toplam borç içindeki payının yüzde 30'a yaklaştığı belirtildi. Bu durumun yüksek faiz oranlarının kamu finansman maliyetlerine daha hızlı yansımasına neden olduğu vurgulandı. Enerji desteklerinin maliyeti küresel milli gelirin yüzde 0,5'i Valdes, yüksek enerji fiyatlarının tüketicilere yansıtılmasına daha fazla ülkenin izin verdiğini ancak birçok hükümetin geniş kapsamlı ve maliyetli destek programlarını sürdürdüğünü belirtti. IMF'nin hesaplamalarına göre, bu önlemlerin toplam maliyeti küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 0,5'ine ulaşıyor. Valdes, söz konusu desteklerin devam etmesinin küresel fiyatları daha da yükseltebileceği uyarısında bulundu. Merkez bankaları faizleri uzun süre yüksek tutabilir IMF, hedeflerin üzerindeki enflasyon ve yüksek enerji fiyatlarının merkez bankalarını faizleri daha uzun süre yüksek tutmaya yöneltebileceğini belirtti. Savunma, enerji güvenliği ve yaşlanan nüfusla bağlantılı harcama ihtiyaçları artarken yüksek borçlanma maliyetlerinin hükümetlerin ekonomik yavaşlamalara müdahale imkanını sınırladığı vurgulandı. Bazı ülkelerde borçlanma faizlerinin beklenen nominal büyüme oranlarını aşmasının kamu borcunu istikrara kavuşturmayı daha da zorlaştırdığı ifade edildi. Valdes, birçok ülkede bu yılki mali sonuçların altı ay ve bir yıl önceki beklentilerden daha kötü olduğunu, ülkelerin çoğunun harcamalarını kısmak yerine artırmaya yöneldiğini söyledi.