IEA: Orta Doğu krizi küresel LNG arzını sekteye uğratarak görünümü köklü biçimde değiştirdi

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2026 yılının ikinci çeyreğine ait doğalgaz piyasası raporunda Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasının küresel LNG piyasalarında emsalsiz bir belirsizlik ortamı yarattığını ve orta vadeli görünümü köklü biçimde değiştirdiğini açıkladı. IEA'nın 2026 ikinci çeyrek Gaz Piyasası Raporu'na göre, mart başında Hürmüz Boğazı'nın fiili olarak kapanması küresel gaz ve LNG piyasalarında benzeri görülmemiş bir belirsizlik yarattı. Ajans, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçici olarak devre dışı kalmasının Asya ve Avrupa'da fiyatları 2022-2023 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere taşıdığını belirtti. Rapora göre küresel LNG üretimi martta yıllık bazda yüzde 8, yani 4 milyar metreküp geriledi. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yapılan LNG yüklemeleri geçen yıla göre 9,5 milyar metreküp düştü. LNG teslimatları ise sevkiyat süresi etkisiyle martta yalnızca yüzde 2, yani 1 milyar metreküp azaldı ancak nisanın ilk 20 gününde düşüş yüzde 10'u, yani 3 milyar metreküpü aştı. IEA, mart-nisan döneminde Katar ve BAE kaynaklı LNG arz kaybının yaklaşık 20 milyar metreküp olmasının beklendiğini, sıvılaştırma tesislerinin yeniden devreye alınmasının da haftalar sürebileceğini kaydetti. Buna göre üretimin normal operasyonlara kıyasla yaklaşık 10 milyar metreküp daha düşük kalması bekleniyor. Ajans, Katar'daki LNG altyapısında oluşan hasarın orta vadeli küresel LNG arz artışı görünümünü zayıflattığını ve LNG'de beklenen rahatlama dalgasını en az 2 yıl geciktireceğini belirtti. Dört yıllık onarım süresi varsayımı altında, Katar'ın LNG üretiminin 2030'a kadar yaklaşık 70 milyar metreküp azalabileceği hesaplandı. North Field East genişleme projesindeki gecikmenin de 2026-2030 döneminde yaklaşık 20 milyar metreküp ek kayba yol açabileceği ifade edildi. Rapora göre çatışmanın yakın ve orta vadeli etkileri birlikte değerlendirildiğinde, 2026-2030 döneminde kümülatif LNG arz kaybı yaklaşık 120 milyar metreküpe ulaşacak. Bu rakam, aynı dönem için beklenen küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geliyor. Fiyat tarafında Avrupa'da TTF ön ay kontratı martta ortalama 18 dolar/MBtu, Asya'da Platts JKM ise yaklaşık 21 dolar/MBtu seviyesinde gerçekleşti. TTF volatilitesi martta yüzde 160'a, JKM volatilitesi ise yüzde 300'e yaklaştı. JKM ile TTF arasındaki fark da ocak-şubat dönemindeki Avrupa lehine 0,9 dolar/MBtu primden, martta Asya lehine ortalama 2,8 dolar/MBtu prime döndü. IEA, krizin küresel gaz arz güvenliği mimarisinin güçlendirilmesi ihtiyacını bir kez daha gözler önüne serdiğini vurgulayarak üretici ve tüketici ülkeler arasında daha sıkı uluslararası işbirliği yapılması çağrısında bulundu.