Ukrayna'da Patriot krizi: Fırlatıcılar var, önleyici füzeler tükeniyor

Ukrayna'nın Rusya'nın balistik füze saldırılarına karşı en kritik hava savunma araçlarından biri olan Patriot sistemlerinde önleyici füze sıkıntısı ciddi boyuta ulaştı. CNN'in Ukrayna'daki bir Patriot bataryasına sağlanan özel erişime dayandırdığı haberine göre, bazı fırlatıcılar mühimmat eksikliği nedeniyle haftalardır ateş edemiyor. CNN'in görüntülediği Patriot sistemindeki 16 fırlatma tüpünde yoğun kullanım izleri bulunmasına rağmen sistemin başmühendisi Dmytro, bir Patriot fırlatıcısının yaklaşık altı haftadır ateş etmediğini söyledi. Haberde incelenen sistemin mühimmat kutularının boş olduğu ve son atışın yaklaşık 10 hafta önce yapıldığı belirtildi. Ukrayna yönetimi elindeki Patriot önleyici füze sayısını açıklamıyor. Ancak Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin kışı atlatabilmesi için ABD stoklarının yaklaşık yüzde 5'ine ihtiyaç duyduğunu, Ukrayna'nın mevcut erişiminin ise yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olduğunu söyledi. Dmytro, mühimmat bulunmaması nedeniyle balistik füzeler yaklaşırken müdahale edememenin son derece ağır olduğunu belirterek, ilk kez Aralık 2025'te ateşleyecek Patriot önleyicisi kalmadığı bir durumla karşılaştığını anlattı. İran savaşı küresel Patriot stoklarını zorladı CNN'e göre Patriot önleyici füze krizinin önemli nedenlerinden biri, İran savaşı sırasında Körfez bölgesinde son derece yüksek miktarda mühimmat kullanılması oldu. Foreign Policy Research Institute verilerine göre koalisyon güçleri İran'la savaşın ilk dört gününde günde ortalama 225 önleyici füze kullandı. Buna karşılık Lockheed Martin'in 2025 boyunca ürettiği toplam önleyici füze sayısı yaklaşık 620, günlük ortalama üretim ise yalnızca 1,7 adet oldu. Bu rakamlar savaşın ilk günlerindeki kullanım hızı ile yıllık üretim kapasitesi arasında yaklaşık 132 katlık bir fark bulunduğuna işaret ediyor. ABD Savunma Bakanlığı ocak ayında Lockheed Martin ile üretimin artırılmasını öngören yedi yıllık bir anlaşma yaptı. Plan kapsamında yıllık üretimin 2030'a kadar 2 bin önleyici füzeye çıkarılması hedefleniyor. Dmytro, Orta Doğu'daki yoğun Patriot kullanımının Ukrayna'yı etkileyeceğini önceden tahmin ettiklerini belirterek, aynı füzelerin Ukrayna'da Rus balistik füzelerine karşı kullanılabileceğine dikkat çekti. Zelenskiy Ukrayna'da üretim için ABD'ye teklif sundu Ukrayna, Patriot önleyici füzelerini kendi topraklarında lisans altında üretme seçeneğini de gündeme getirdi. Zelenskiy, Raytheon ve Lockheed Martin'e Ukrayna'da kurulabilecek üretim tesisinin mülkiyet ve kontrolünü ABD'li şirketlere bırakmaya hazır olduğunu söyledi. Ukrayna'nın mühendislik ve iş gücü sağlayacağını belirten Zelenskiy, önceliğinin mümkün olan en yüksek üretim hacmine ulaşmak olduğunu ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump'ın haziran ayında Ankara'daki NATO zirvesi sırasında Ukrayna'ya Patriot önleyicilerinin üretimi için lisans verilebileceğini söylediği, Raytheon ve Lockheed Martin temsilcilerinin daha sonra Kiev'e giderek Zelenskiy ile görüştüğü aktarıldı. Ancak Trump'ın daha sonra lisanslama konusunda şüphelerini dile getirdiği belirtildi. Beyaz Saray'dan CNN'e yapılan açıklamada Patriot önleyicilerinin Ukrayna'da üretimine ilişkin henüz herhangi bir karar alınmadığı veya garanti verilmediği, ABD teknolojisinin güvenliğinin öncelikli olduğu ifade edildi. Ukraynalı Patriot mühendisi Dmytro ise fikri mülkiyet kısıtlamalarının kaldırılması halinde dahi sistemin kısa sürede yerli olarak üretilemeyeceğini belirterek, Patriot bataryası ve önleyici füze üretiminin son derece karmaşık teknik bilgi ve süreçler gerektirdiğini söyledi. Patriot mühimmatındaki küresel arz açığı, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik yoğun hava saldırılarının devam ettiği bir dönemde Kiev'in hava savunmasındaki en kritik zayıflıklardan biri haline gelmiş durumda.