İran/Bekayi: Sorun arabulucu değil, Washington'un yaklaşımı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bölgesel gelişmeler, ABD ile ilişkiler, Pakistan'ın arabuluculuk girişimleri, Fransa ile diplomatik gerilim, Afganistan'la ilişkiler ve Hazar Denizi'ndeki su seviyesi konusunda açıklamalarda bulundu. Bekayi, bazı bölge ülkelerinin toprak ve imkânlarını ABD ile İsrail'in İran'a yönelik askeri faaliyetlerinde kullandırmasının "iyi komşuluk" ilkesiyle bağdaşmadığını savundu. Bu tür adımların karşılıklı saygı ve bölgesel ilişkiler açısından ciddi sorun yarattığını belirtti. ABD ile ilişkilerde yeni bir arabulucu kabul edildiği yönündeki iddiaları reddeden Bekayi, Pakistan ve Katar'ın çeşitli girişimlerde bulunduğunu, bazı Avrupa ülkelerinin de iyi niyet çabalarına hazır olduklarını ilettiğini söyledi. Ancak bunun yeni bir arabuluculuk mekanizmasının kurulduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Bekayi'ye göre İran ile ABD arasındaki temel sorun arabulucu eksikliği değil, Washington'un yaklaşımı ve "yanlış hesapları". Pakistan'ın iki ülke arasında arabuluculuk kapasitesini kullanmaya çalıştığını belirten Bekayi, ABD'nin geçmişteki tutumunun bu tür arabuluculuk girişimlerine zarar verdiğini ifade etti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ayrıca ABD'nin ve müttefiklerinin Körfez ile Umman Denizi çevresindeki yaklaşık 50 yıllık askeri varlığının çevresel zararının trilyonlarca dolara ulaştığını ileri sürdü. Son iki yıldaki saldırıların bölgedeki çevresel tahribatı artırdığını savunan Bekayi, İran'ın bu zararların takibini gündeminde tutacağını söyledi. Fransa ile yaşanan gerilime de değinen Bekayi, İran'ın iki Fransız büyükelçilik çalışanının ülkeye yeniden girişini yasakladığını açıkladı. İran'ın Fransa Büyükelçisini çağırdığını, resmi protestosunu ilettiğini ve söz konusu iki kişinin ülkeden ayrılmasının ardından geri dönmelerine izin verilmeyeceğini bildirdi. Afganistan konusunda ise İran'ın resmi tanıma meselesinden bağımsız olarak ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmeye devam edeceğini belirten Bekayi, tanıma konusunun hukuki ve siyasi değerlendirme sonrasında karara bağlanacağını söyledi. Bekayi ayrıca Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan ülkelerin yakın zamanda Tahran'da toplantı yapacağını duyurdu. Toplantının eylül sonu veya ekim başında gerçekleştirilmesinin planlandığını belirten Bekayi, Hazar'daki su seviyesindeki düşüşün ana gündem maddelerinden biri olacağını ifade etti. İklim değişikliği, artan buharlaşma ve azalan su girişinin sorunun başlıca nedenleri arasında bulunduğunu söyledi.