Karadeniz limanlarına saldırılar küresel tahıl piyasalarını yeniden tehdit ediyor

Ukrayna savaşında Karadeniz'de tahıl ihracat altyapısını hedef alan saldırıların artması, küresel gıda piyasalarına yönelik riskleri yeniden gündeme taşıdı. Ukrayna'nın Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Novorossiysk limanına düzenlediği büyük çaplı saldırının ardından iki büyük tahıl terminali çarşamba günü faaliyetlerini durdurdu. Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olan Rusya açısından Novorossiysk, küresel alıcılara sevkiyat yapılan en önemli çıkış noktalarından biri konumunda bulunuyor. Saldırının ardından Chicago buğday vadeli işlemleri yaklaşık %3 yükseldi. Rusya Tarım Bakanlığı ise ihracatın alternatif güzergâhlara yönlendirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Gerilim perşembe günü Ukrayna'nın tahıl ihracatında kritik öneme sahip İzmail Limanı'na yönelik Rus saldırısıyla daha da arttı. Tuna Nehri üzerindeki limanda altyapı zarar görürken elektrik kesintileri yaşandı. Ukrayna, ana Karadeniz ihracat terminallerine alternatif olarak son dönemde Tuna limanlarına daha fazla ağırlık veriyordu. Ancak aylar süren sıcak hava ve kuraklığın ardından su seviyelerinin olağanüstü düşük seyretmesi nedeniyle nehirde mavna kapasitesi zaten sınırlanmış durumdaydı. İzmail'e yönelik saldırı, bu alternatif ihracat güzergâhını da daha karmaşık hale getirdi. Terminallerin kısa sürede yeniden faaliyete geçmesi halinde saldırıların kısa vadeli etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor. Buna karşın hem Rusya hem de Ukrayna'nın Karadeniz'den tahıl sevkiyatını sağlayan altyapıyı daha yoğun biçimde hedef almaya başlaması, tarım emtia piyasaları açısından daha büyük risk oluşturuyor. ABD Tarım Bakanlığı da 2026-2027 ürün yılına ilişkin tahminlerinde artan çatışmaların yol açtığı lojistik aksaklıklar nedeniyle hem Rusya hem de Ukrayna'nın buğday ihracatı beklentilerini aşağı yönlü revize etti. USDA, küresel buğday dönem sonu stoklarının 273,3 milyon metrik ton olmasını bekliyor. Bu tahmin temmuz ayındaki öngörünün hafif üzerinde bulunuyor. ABD'de ise buğday stoklarının daha keskin biçimde daralması beklenirken, ülkenin dönem sonu stoklarının geçen yıla göre %22 azalacağı tahmin ediliyor.