Eşel mobil nedeniyle vergi kaybı 100 milyar lirayı aştı

Gelir İdaresi Başkanlığı, eşel mobil sisteminin 5 Mart 2026'dan itibaren devreye alınmasının ardından akaryakıt ürünlerinde oluşan toplam vergi kaybının 100 milyar lirayı aştığını açıkladı. Başkanlıktan yapılan kamuoyu duyurusunda, jeopolitik gelişmelere bağlı petrol fiyatı artışlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak ve vatandaşın bütçesine yükünü azaltmak amacıyla 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart 2026'dan itibaren eşel mobil sisteminin uygulamaya konulduğu belirtildi. Açıklamada, sistem kapsamındaki ürünlerin toplam ÖTV'ye tabi ürünler içindeki payının yüzde 96'nın üzerinde olduğu vurgulandı. Petrol ürünlerinden şubat ayında 44,3 milyar lira ÖTV tahsil edilirken, mart ayında bu tutarın yüzde 18 azalışla 36,3 milyar liraya gerilediği ifade edildi. Ancak GİB, mart ayında yapılan tahsilatın 16-28 Şubat ile 1-15 Mart dönemlerini kapsadığını, dolayısıyla bu tahsilatın büyük ölçüde krizin henüz başlamadığı 16 Şubat-4 Mart dönemine ait olduğunu belirtti. Açıklamaya göre krizin esas etkisi, 16-31 Mart ve 1-15 Nisan dönemlerini içeren nisan ayı tahsilatında görüldü. Bu dönemlere ilişkin nisan ayı tahsilatı sadece 6,9 milyar lira oldu. GİB, bu kapsamda 4 aylık kümülatif tahsilatın 136,8 milyar lira seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi. 2026 yılı için akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV tahmininin 656,5 milyar lira olduğu dikkate alındığında, bütçe hedefinin tutturulabilmesi için yılın geri kalanında 519,7 milyar liralık ek tahsilat yapılması gerektiği ifade edildi. Açıklamada, eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV üzerinden KDV de tahsil edilmediği, bu nedenle yılın geri kalanında yaklaşık 104 milyar liralık KDV gelirinden de vazgeçilmiş olacağı kaydedildi. Mevcut petrol fiyatları ve akaryakıt üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar aynı şekilde devam etmesi halinde toplam kaybın 600 milyar lirayı aşacağının öngörüldüğü belirtildi. Bugün itibarıyla motorin ve LPG'de maktu ÖTV'nin sıfır, benzinde ise yalnızca 3,0206 lira olarak uygulandığı ifade edilen duyuruda, 5 Mart 2026'dan bu yana günlük tüketim tahminleri dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre 86 milyar lira ÖTV ve 17 milyar lira KDV kaybı oluştuğu, toplam kaybın 100 milyar lirayı geçtiği bildirildi.