ABD ve İran savaşı sona erdirmeye yaklaşıyor

Axios'un iki ABD'li yetkili ve konuya yakın iki kaynağa dayanarak haberleştirdiğine göre Beyaz Saray, İran ile savaşı sona erdirecek ve nükleer müzakereler için çerçeve oluşturacak tek sayfalık bir mutabakat muhtırası (MOU) konusunda anlaşmaya yaklaştığına inanıyor. ABD, İran'dan birkaç kritik konuda önümüzdeki 48 saat içinde yanıt bekliyor. Henüz hiçbir husus kesinleşmemiş olsa da kaynaklar tarafların savaşın başlamasından bu yana en yakın noktada bulunduğunu belirtiyor. Öngörülen anlaşmanın ana hatları şöyle: İran nükleer zenginleştirme faaliyetlerine moratoryum uygulamayı taahhüt edecek; ABD yaptırımları kaldıracak ve dünya genelinde dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran fonlarını serbest bırakacak; her iki taraf da Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamalarını kaldıracak. Anlaşma, boğazın açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin kapsamlı bir anlaşmanın müzakere edilmesi için 30 günlük süreç başlatacak. Müzakerelerin İslamabad ya da Cenevre'de gerçekleşebileceği belirtiliyor. 14 maddelik muhtıra, Trump'ın özel elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular üzerinden müzakere ediliyor. Nükleer zenginleştirme moratoryumunun süresi aktif biçimde tartışılıyor. Üç kaynağa göre moratoryum en az 12 yıl olacak; bir kaynak ise 15 yılın olası sonuç olduğunu söylüyor. İran 5 yıllık moratoryum önerirken ABD 20 yıl talep etmişti. Moratoryum sonrasında İran yüzde 3,67 düşük seviyede zenginleştirme yapabilecek. İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ülkeden çıkarmayı kabul edeceği de iki kaynak tarafından ileri sürülüyor. Bu malzemenin ABD'ye taşınması seçeneğinin de değerlendirildiği belirtiliyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise "Anlaşmanın tamamını bir günde yazıya dökmek zorunda değiliz. Bu son derece karmaşık ve teknik bir mesele" dedi. Rubio bununla birlikte bazı İranlı üst düzey liderleri eleştirerek anlaşmaya varılıp varılmayacağının belirsiz olduğunu da vurguladı. Beyaz Saray'ın Hürmüz'deki yeni operasyondan geri adım atması ve kırılgan ateşkesin çökmesini önleme kararının müzakerelerdeki ilerlemeye dayandığı öğrenildi.