Trump'ın İran ateşkesi için kırmızı çizgisi Amerikan askerlerinin öldürülmesi

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Amerikan askerlerini öldürmesi halinde Tahran ile ateşkesi sona erdirmeyi değerlendirebileceğini özel olarak yardımcılarına söylediği bildirildi. WSJ'ye konuşan ABD'li yetkililere göre, haftalardır süren hava saldırılarındaki duraklama, devam eden şiddetli çatışmalara rağmen yürürlükte kalmayı sürdürüyor. Trump'ın savaşı yeniden başlatma konusundaki isteksizliği, Orta Doğu'da daha geniş çaplı bir çatışmadan kaçınmak için daha küçük gerilimlere haftalar, hatta aylar boyunca tahammül etmeye hazır olabileceğine işaret ediyor. ABD ve İran, nisan başında yürürlüğe giren ateşkesten bu yana en yoğun çatışmalardan bazılarını bu hafta yaşadı. İran, bölgedeki ABD üslerine ve Kuveyt Uluslararası Havalimanı'na füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. Saldırılarda bir kişi hayatını kaybetti. Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne ilişkin mücadele, küresel enerji piyasaları ve uluslararası taşımacılıkta büyük aksamalara yol açtı. Tahran stratejik su yolunda serbest ticaret akışını kısıtlarken, ABD İran limanlarına giriş ve çıkışlarda sıkı bir abluka uyguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, karşılıklı saldırıları tam ölçekli bir savaşın yeniden başlaması olarak değil, tamamen savunma amaçlı eylemler olarak nitelendirdi. Rubio, çarşamba günü Temsilciler Meclisi'ndeki oturumda, "Bunlar İran'ın eylemine yanıt olarak gerçekleşiyor. Eğer o gemilere ateş etmezlerse biz de ateş etmeyiz, ancak yanıt vermek zorundayız." dedi. ABD'li yetkililer, tekrarlanan saldırıların Trump üzerindeki baskıyı artırdığını ve ateşkesin uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri oluşturduğunu belirtti. Trump ise Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak, İran'ın nükleer çalışmalarını sona erdirecek ve ülkenin zenginleştirilmiş uranyum stokunu ortadan kaldıracak bir savaş sonu anlaşmasını imzalamaya yakın olduğunu birçok kez söyledi. Trump, anlaşmayı tamamlamak için acele etmediğini belirtti. Çarşamba günü yayımlanan New York Post röportajında, ABD ablukasının İşçi Bayramı'na kadar sürmesinin düşük olasılık olduğunu, ancak hâlâ mümkün bulunduğunu ifade etti. Trump, aynı zamanda diplomatik ilerlemeyi tehdit eden Lübnan'daki planlı askeri operasyonu iptal etmesi için İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya müdahale etti. Trump, çarşamba günü Oval Ofis'te yaptığı açıklamada mevcut durumun kontrol altında olduğunu ve İran ile barış görüşmelerinin ilerlediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise çarşamba günü, Beyrut'a yönelik İsrail saldırılarının topyekûn savaşa dönüşe yol açacağını belirtti ve bu çatışmanın seyrini ABD-İran ateşkesinin geleceğiyle ilişkilendirdi. Trump ve ekibi, İran ile yaklaşık 60 günlük müzakerelerin başlıklarını belirleyecek bir mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor. Trump, geçen cuma İran'ın son teklifini reddederek Tahran'ın uzun bir sürece yaymak yerine baştan ciddi tavizler vermesi gerektiğini söyledi. İran ise nükleer programını ancak ABD'nin dondurulan varlıklarını serbest bırakması veya başka bir finansal kazanım sağlaması halinde müzakere edeceğini belirtiyor.